{"id":2455,"date":"2020-11-03T15:12:22","date_gmt":"2020-11-03T13:12:22","guid":{"rendered":"https:\/\/arktisenlapinys.fi\/tiadattas-pirassuojalemkenigasvuodain-poccui-piemmamist-jienakuavluin\/"},"modified":"2025-01-31T14:50:34","modified_gmt":"2025-01-31T12:50:34","slug":"tiadattas-pirassuojalemkenigasvuodain-poccui-piemmamist-jienakuavluin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arktisenlapinys.fi\/smn-fi\/tiadattas-pirassuojalemkenigasvuodain-poccui-piemmamist-jienakuavluin\/","title":{"rendered":"Ti\u00e4\u0111\u00e1tt\u00e2s pir\u00e2ssuoj\u00e2lemkenig\u00e2svuo\u0111\u00e2in poccui piemm\u00e2mist jie\u014b\u00e2ku\u00e1vluin"},"content":{"rendered":"\n<p>Arkt\u00e2sii Laapi pir\u00e2ssuoj\u00e2lem v\u00e4stid kield\u00e2 pir\u00e2ssuoj\u00e2lemvirgeom\u00e2h\u00e1\u00e1 pargoin Su\u00e1\u0111igil, Aanaar, Muonio, I\u00e4nuduv j\u00e1 Ucjuv kield\u00e2in, j\u00e1 koc\u00e1 n\u00e1vt meid pu\u00e1suitu\u00e1lu tov\u00e2ttem pir\u00e2svaikutt\u00e2s\u00e2id ku\u00e1vlust. Pu\u00e1suitu\u00e1lu lii i\u00e4l\u00e1tt\u00e2stoim\u00e2. Pir\u00e2ssuoj\u00e2lemlaav\u00e2 mield toim\u00e2h\u00e1rjutteijest kalga le\u0111e ti\u00e4tu suu tooim\u00e2 pir\u00e2svaikutt\u00e2s\u00e2in, pir\u00e2sriisk\u00e2in j\u00e1 tai haldimist sehe h\u00e1itulij vaikutt\u00e2s\u00e2i kep-idemm\u00e1h\u0111ul\u00e2\u0161vuo\u0111\u00e2in.   <\/p>\n\n\n\n<p>Pir\u00e2ssuoj\u00e2lemlaav\u00e2st pirr\u00e2s pill\u00e2\u0161uum\u00e1in u\u00e1ivildeh taggaar luo\u0161tuu, mon \u010du\u00e1vumu\u0161\u0161\u00e2n \u0161adda tierv\u00e2svuo\u0111\u00e2hem\u00e2d\u00e2s, h\u00e1\u00e1itu lu\u00e1ndun j\u00e1 ton toim\u00e1id, lu\u00e1nduvaarij kevttim hi\u00e4juluv\u00e1, pirr\u00e2s almolii makkuuv\u00e2\u0161vuot\u00e2 t\u00e2i erom\u00e2\u0161 kulttuur\u00e1\u00e1rvuh ki\u00e4pp\u00e1neh, pirr\u00e2s heivim almos virkosmittemki\u00e4vtun hi\u00e4juluv\u00e1, \u0161adda vaah\u00e2g t\u00e2i h\u00e1\u00e1itu om\u00e2d\u00e2h\u00e2n teik\u00e2 ton ki\u00e4vtun t\u00e2i eres almos t\u00e2i priivaat hi\u00e4\u0111u lu\u00e1vkk\u00e1m, mon pu\u00e1ht\u00e1 pald\u00e2listi\u0111 t\u00e1id. <\/p>\n\n\n\n<p>Toim\u00e2h\u00e1rjutteijee kalga orni\u0111 tooim\u00e2s tienuuvt, ete pirr\u00e2s pill\u00e2\u0161um pu\u00e1ht\u00e1 muuneeld esti\u0111. Pirr\u00e2s pill\u00e2\u0161umvaar\u00e2 tov\u00e2tteijee tooim\u00e2 kalga m\u00e1h\u0111ul\u00e2\u0161vuo\u0111\u00e2i mield soiji\u0111 tienuuvt, ete tooim\u00e2st ij \u0161ood\u00e2 pill\u00e2\u0161um t\u00e2i ton vaar\u00e2 j\u00e1 pill\u00e2\u0161um pu\u00e1ht\u00e1 esti\u0111. Tooim\u00e2 soijimsaje hi\u00e4ivul\u00e2\u0161vuot\u00e2n vaigutteh ei. tooim\u00e2 lu\u00e1ndu, pi\u0161tem, \u00e4igimuddo j\u00e1 pir\u00e2svaikutt\u00e2s\u00e2i merh\u00e2\u0161itteevuot\u00e2, pill\u00e2\u0161ume oskottetteevuot\u00e2 sehe tot, mon herkki vaikutt\u00e2sku\u00e1vlu lii pirr\u00e2s pill\u00e2\u0161uum\u00e2n. Arkt\u00e2sii Laapi pir\u00e2ssuoj\u00e2lem koc\u00e1 oles toim\u00e2ku\u00e1vlustis tai pir\u00e2ssuoj\u00e2lemlaav\u00e2 kenig\u00e2svuo\u0111\u00e2i nu\u00e1vdittem pirr\u00e2s pill\u00e2\u0161ume estim v\u00e1r\u00e1s.    <\/p>\n\n\n\n<p>Pir\u00e2ssuoj\u00e2lemlaav\u00e2 kenig\u00e2svuo\u0111\u00e2i lasseen l\u00e1\u00e1 pirr\u00e2s pill\u00e2\u0161um estim v\u00e1r\u00e1s Aanaar, I\u00e4nuduv j\u00e1 Ucjuv kield\u00e2in vyeimist orroo pir\u00e2ssuoj\u00e2lemmi\u00e4r\u00e1d\u00e2sah. Poccui k\u00e1\u00e1rd\u00e1n piej\u00e2m j\u00e1 piemm\u00e2m 1-luoka pon-ne\u010d\u00e4ciku\u00e1vluin lii tain kield\u00e2in pir\u00e2ssuoj\u00e2lemmi\u00e4r\u00e1d\u00e2s\u00e2i vu\u00e1\u0111uld kieldum. Ain tai kuulm\u00e2 kield\u00e2 pir\u00e2ssuoj\u00e2lemmi\u00e4r\u00e1d\u00e2s\u00e2i mield poccui piemm\u00e2m suoinijn t\u00e2i eres fuo\u0111\u00e2r\u00e1in lii \u010d\u00e1c\u00e1duv\u00e2i jie\u014b\u00e2 alne t\u00e2i t\u00e1ll\u00e2n toos alda lii kieldum. Piemm\u00e2msaje j\u00e1 aijuu, juuv\u00e2, l\u00e1\u00e1du t\u00e2i j\u00e4\u00e4vri koosk\u00e2st kalga le\u0111e ucemust\u00e1\u00e1 10 meetter kubduv stiel\u00e2s j\u00e1 syejistiell\u00e2s kubduvvuo\u0111\u00e2st kalga v\u00e4ldi\u0111 hu\u00e1mm\u00e1\u0161um\u00e1n meid tulve tienuuvt, ete \u010d\u00e4\u00e4ci ij paijaan een\u00e2b ko 10 meetterid piemm\u00e2msaje pi\u00e4ll\u00e1s.    <\/p>\n\n\n\n<p>Pu\u00e1suitu\u00e1lu vaikutt\u00e2sah pirr\u00e2s\u00e2n l\u00e1\u00e1 kidd\u00e2 ku\u00e1vlust orroo poccui meereest, mon kuhh\u00e1\u00e1 poccuuh oroh ku\u00e1vlust sehe poccuid faall\u00e2mn\u00e1\u00e1l purr\u00e2mu\u0161\u00e2st. Pu\u00e1suitu\u00e1lu tov\u00e2ttem nu\u00e1\u0111i pirr\u00e2s\u00e2n \u0161adda eereeb i\u00e4rr\u00e1s rav\u00e2duv\u00e2in, moh l\u00e1\u00e1 poccuid faall\u00e2mn\u00e1\u00e1l purr\u00e2mu\u0161\u00e2st sehe poccuu poo\u0161k\u00e2st j\u00e1 kuu\u017e\u00e2st. Ku\u00e1\u0111utmist \u0161addee eroosio pu\u00e1ht\u00e1 lasetti\u0111 nu\u00e1\u0111i ovdiist. Rav\u00e2duv\u00e2i nalliisvuo\u0111\u00e2i lasanem toov\u00e2t \u010d\u00e1c\u00e1duv\u00e2in njivlom sehe taan \u010du\u00e1vumu\u0161\u0161\u00e2n eereeb i\u00e4rr\u00e1s happilappum j\u00e1 kyelij\u00e1\u00e1muid. Meid poo\u0161k\u00e2in orroo \u010du\u00e1libakteereh s\u00e4ttih tov\u00e2tti\u0111 pajald\u00e2s\u010daasij pill\u00e2\u0161um. Pirr\u00e2s pill\u00e2\u0161um risk\u00e2 lii styeres ku\u00e1vluin, mast h\u00e1ittuamn\u00e2seh peesih jo-uv njuolgist t\u00e2i kulg\u00e2m\u010daasij mield \u010d\u00e1c\u00e1d\u00e2h\u00e2n.      <\/p>\n\n\n\n<p>Arkt\u00e2sii Laapi pir\u00e2ssuoj\u00e2lem koc\u00e1 toim\u00e2ku\u00e1vlustis piemm\u00e2m j\u00e1 tast \u0161addee pir\u00e2svaikutt\u00e2s\u00e2id pehtilittum vuovvijn t\u00e4lvipaajeest 2020 \u2013 2021 j\u00e1 meid pu\u00e1tteevuo\u0111\u00e2st. Pir\u00e2ssuoj\u00e2lemmi\u00e4r\u00e1d\u00e2s\u00e2i vu\u00e1st\u00e1sii sehe pirr\u00e2s pill\u00e2\u0161um t\u00e2i pirr\u00e2s pill\u00e2\u0161umvaar\u00e2 tov\u00e2tteijee poccui piemm\u00e2mist tahhoo pu\u00e1t-teevuo\u0111\u00e2st ain tutk\u00e2mpivdem poolis\u00e2n. Kocceemvirgeom\u00e2h\u00e2\u0161 pu\u00e1ht\u00e1 meid riemm\u00e2\u0111 hal-d\u00e2tt\u00e2hp\u00e1ggutoim\u00e1id \u00e4\u00e4\u0161i lav\u00e2lii tile juks\u00e2m v\u00e1r\u00e1s.  <\/p>\n\n\n\n<p>Kield\u00e2 pir\u00e2ssuoj\u00e2lemvirgeom\u00e2h\u00e2\u0161 pu\u00e1ht\u00e1 ovt\u00e2sk\u00e2s t\u00e1b\u00e1htus\u00e2in mie\u0111etti\u0111 spiek\u00e2stem pir\u00e2ssuoj\u00e2lemmi\u00e4r\u00e1d\u00e2s\u00e2st. Spiek\u00e2stem kalga uucc\u00e2\u0111 kirj\u00e1l\u00e1vt jo-uv juovl\u00e2m\u00e1\u00e1nust almostittemn\u00e1\u00e1l spiek\u00e2stemuucc\u00e2mlu\u00e1m\u00e1ttuvv\u00e1in t\u00e2i rijj\u00e2h\u00e1m\u00e1sii uc\u00e2mu\u0161\u0161\u00e1in. Rijj\u00e2h\u00e1m\u00e1sii uc\u00e2mu\u0161\u00e2st kalga oovd\u00e2npyehti\u0111 si\u00e4mm\u00e1id ti\u00e4\u0111uid ko valm\u00e2\u0161 spiek\u00e2stemuucc\u00e2mlu\u00e1m\u00e1ttuv vu\u00e1\u0111ust. Spiek\u00e2ste-muc\u00e2mu\u0161\u00e2st kalga oovd\u00e2npyehti\u0111 vu\u00e1\u0111ust\u00e2s\u00e2id, ete mane spiek\u00e2stem lii tooim\u00e2 h\u00e1rjuttem t\u00e1\u00e1hust velttidmettum. Spiek\u00e2stemuucc\u00e2muc\u00e2mu\u0161\u00e2st pivdeh ci\u00e4lkk\u00e1mu\u0161\u00e2id \u00e1\u00e1\u0161\u00e1n kullee peelijn, tego eenn\u00e2m- j\u00e1 \u010d\u00e4ciku\u00e1vlu om\u00e2steijest sehe Laapi IJP-ku\u00e1vd\u00e1\u00e1st. Spiek\u00e2stem uc\u00e2dijn kalga v\u00e4ldi\u0111 hu\u00e1mm\u00e1\u0161um\u00e1n kie\u0111\u00e2vu\u0161\u0161\u00e2m\u00e4\u00e4igi, mii ci\u00e4lkk\u00e1mu\u0161pivdemijguin pu\u00e1ht\u00e1 le\u0111e suul\u00e2n kyehti m\u00e1nup-paje. Tooim\u00e2 ij u\u00e1\u017eu alg\u00e2tti\u0111 ovdilgo uc\u00e2mu\u0161 lii kie\u0111\u00e2vu\u0161\u0161um j\u00e1 spiek\u00e2stem mie\u0111ettum.       <\/p>\n\n\n\n<p>Spiek\u00e2stem pir\u00e2ssuoj\u00e2lemmi\u00e4r\u00e1d\u00e2s\u00e2in lii kerdilu\u00e1ndul\u00e2\u0161. Spiek\u00e2stem ij lah m\u00e1h\u0111ul\u00e2\u0161 finni\u0111 ovd\u00e2merkk\u00e2n maa\u014bg\u00e2 t\u00e4\u00e4lvi \u00e1\u00e1ig\u00e1n h\u00e4\u00e4vild. Spiek\u00e2stemmi\u00e4r\u00e1d\u00e2s\u00e2st adeluvvojeh t\u00e1rbuliih mi\u00e4r\u00e1d\u00e2sah, moh kyeskih eereeb i\u00e4rr\u00e1s tooim\u00e2 pir\u00e2shem\u00e2d\u00e2s\u00e2i keeppidm\u00e2n, pas\u00e2tt\u00e2shuol\u00e2tt\u00e2s\u00e2n sehe tooim\u00e2 suovvum pi\u0161tem\u00e2n. Mi\u00e4r\u00e1d\u00e2s\u00e2i nu\u00e1vdittem koceh. Ku\u00e1vlun, kuus spiek\u00e2stem lii mie\u0111ettum, tahhoo t\u00e4rhistem sehe tooim\u00e2 \u00e4lgidijn j\u00e1 talle, ko tot noh\u00e1. M\u00e1h\u0111ulii spiek\u00e2stmist peerusth\u00e1nn\u00e1\u00e1 toim\u00e2h\u00e1rjutteijee kalga orni\u0111 tooim\u00e2s tienuuvt, ete tot ij toov\u00e2t pirr\u00e2s pill\u00e2\u0161um t\u00e2i tom vaar\u00e2.      <\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-file has-link-color wp-elements-45152a82e057066725aa17d197bbfb48\"><a id=\"wp-block-file--media-26261ed2-f504-42d1-9633-51b2a5687232\" href=\"https:\/\/arktisenlapinys.fi\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/Tiadattas-pirassuojalemkenigasvuodain-poccui-piemmamist-jienakuavluin-4.11.2020-1.pdf\">Ti\u00e4\u0111\u00e1tt\u00e2s-pir\u00e2ssuoj\u00e2lemkenig\u00e2svuo\u0111\u00e2in-poccui-piemm\u00e2mist-jie\u014b\u00e2ku\u00e1vluin-4.11.2020<\/a><a href=\"https:\/\/arktisenlapinys.fi\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/Tiadattas-pirassuojalemkenigasvuodain-poccui-piemmamist-jienakuavluin-4.11.2020-1.pdf\" class=\"wp-block-file__button wp-element-button\" download aria-describedby=\"wp-block-file--media-26261ed2-f504-42d1-9633-51b2a5687232\">lataa<\/a><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-file has-link-color wp-elements-bae767b2907a78166cd52c07ec7b4fa5\"><a id=\"wp-block-file--media-2634263a-fffa-4021-a780-e91d816ded64\" href=\"https:\/\/arktisenlapinys.fi\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/UCAMUS-SPIEKASTMAN-PIRASSUOJALEMLOPEMIARADASAIN-inarinsaame-2.pdf\">UC\u00c2MU\u0160-SPIEK\u00c2STM\u00c2N-PIR\u00c2SSUOJ\u00c2LEMLOPEMI\u00c4R\u00c1D\u00c2S\u00c2IN (pdf)<\/a><a href=\"https:\/\/arktisenlapinys.fi\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/UCAMUS-SPIEKASTMAN-PIRASSUOJALEMLOPEMIARADASAIN-inarinsaame-2.pdf\" class=\"wp-block-file__button wp-element-button\" download aria-describedby=\"wp-block-file--media-2634263a-fffa-4021-a780-e91d816ded64\">lataa<\/a><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-file has-link-color wp-elements-5cb5de2f59137c13537882d1e6021e61\"><a id=\"wp-block-file--media-bd47fd26-2ea8-40e7-84a6-796a28e188ae\" href=\"https:\/\/arktisenlapinys.fi\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/UCAMUS-SPIEKASTMAN-PIRASSUOJALEMLOPEMIARADASAIN-inarinsaame-1.docx\">UC\u00c2MU\u0160-SPIEK\u00c2STM\u00c2N-PIR\u00c2SSUOJ\u00c2LEMLOPEMI\u00c4R\u00c1D\u00c2S\u00c2IN (doc)<\/a><a href=\"https:\/\/arktisenlapinys.fi\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/UCAMUS-SPIEKASTMAN-PIRASSUOJALEMLOPEMIARADASAIN-inarinsaame-1.docx\" class=\"wp-block-file__button wp-element-button\" download aria-describedby=\"wp-block-file--media-bd47fd26-2ea8-40e7-84a6-796a28e188ae\">lataa<\/a><\/div>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Arkt\u00e2sii Laapi pir\u00e2ssuoj\u00e2lem v\u00e4stid kield\u00e2 pir\u00e2ssuoj\u00e2lemvirgeom\u00e2h\u00e1\u00e1 pargoin Su\u00e1\u0111igil, Aanaar, Muonio, I\u00e4nuduv j\u00e1 Ucjuv kield\u00e2in, j\u00e1 koc\u00e1 n\u00e1vt meid pu\u00e1suitu\u00e1lu tov\u00e2ttem pir\u00e2svaikutt\u00e2s\u00e2id ku\u00e1vlust. Pu\u00e1suitu\u00e1lu lii i\u00e4l\u00e1tt\u00e2stoim\u00e2. Pir\u00e2ssuoj\u00e2lemlaav\u00e2 mield toim\u00e2h\u00e1rjutteijest kalga le\u0111e ti\u00e4tu suu tooim\u00e2 pir\u00e2svaikutt\u00e2s\u00e2in, pir\u00e2sriisk\u00e2in j\u00e1 tai haldimist sehe h\u00e1itulij vaikutt\u00e2s\u00e2i kep-idemm\u00e1h\u0111ul\u00e2\u0161vuo\u0111\u00e2in. Pir\u00e2ssuoj\u00e2lemlaav\u00e2st pirr\u00e2s pill\u00e2\u0161uum\u00e1in u\u00e1ivildeh taggaar luo\u0161tuu, mon \u010du\u00e1vumu\u0161\u0161\u00e2n \u0161adda tierv\u00e2svuo\u0111\u00e2hem\u00e2d\u00e2s, h\u00e1\u00e1itu lu\u00e1ndun j\u00e1 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31,10],"tags":[],"class_list":["post-2455","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-aigikyevdil","category-uncategorized-smn-fi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arktisenlapinys.fi\/smn-fi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2455","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/arktisenlapinys.fi\/smn-fi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arktisenlapinys.fi\/smn-fi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arktisenlapinys.fi\/smn-fi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arktisenlapinys.fi\/smn-fi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2455"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/arktisenlapinys.fi\/smn-fi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2455\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2551,"href":"https:\/\/arktisenlapinys.fi\/smn-fi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2455\/revisions\/2551"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arktisenlapinys.fi\/smn-fi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2455"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arktisenlapinys.fi\/smn-fi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2455"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arktisenlapinys.fi\/smn-fi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2455"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}